Gastrofill GastroHaber 290 Milyon Ton Gıda İhtiyacında Belirsizlik: Ölçüm Eksikliğinden Kaynaklanan Atık Sorunu

290 Milyon Ton Gıda İhtiyacında Belirsizlik: Ölçüm Eksikliğinden Kaynaklanan Atık Sorunu

Okunma Süresi: 5 dk

Restoranlarda kaydedilmeyen, fazladan üretilen veya müşteri tercihlerinden dolayı israf edilen gıda ürünleri, çoğu zaman göz ardı ediliyor. Bu durum, gerçek stok seviyesinin ve kayıpların maliyet hesaplarının belirlenmesini güçleştiriyor. Ancak bir restoran şubesinde dijital takip sisteminin uygulanması sonucu, zayi maliyetlerinde bir yıllık süreç içerisinde yaklaşık %86 oranında azalma sağlandı.

Stok Problemlerinin Kayıt Altına Alınmaması

Restoranlarda atılan ürünlerin kayda alınmaması, stokta hâlâ mevcut gibi görünmelerine yol açıyor. Hazırlanan porsiyonların reçetelerde belirtilen miktarlardan daha fazla olması ise malzeme tüketimini artırarak işletmelerin elindeki stok durumunu yanlış göstermektedir. Bu tür kayıplar, restoranların yenileme süreçlerini etkileyerek ihtiyaç duyacakları malzeme miktarını doğru bir şekilde hesaplamalarını zorlaştırıyor. Gıda israfını en aza indirmek adına, kayıpların nedenlerinin, nerede oluştuğunun ve miktarlarının düzenli olarak izlenmesi gerekmektedir.

UNEP Raporu ve Gıda Atığı Sorunu

Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP), Mart 2026'da yayınladığı bir raporda, restoranları da kapsayan global gıda hizmetleri faaliyeti içinde 290 milyon ton gıda atığı tespit edilmiştir. Raporda, restoran ve otellerde yapılan ölçümlerin yaygın olmaması nedeniyle bu israf ve zayi probleminin boyutlarının doğru bir şekilde belirlenemediği ifade edilmektedir. UNEP, BM Turizm ile birlikte başlatmış olduğu “Değişimin Reçetesi” girişimi aracılığıyla işletmeleri gıda atığını ölçmeye ve azaltmaya teşvik etmektedir.

Simpra’nın Çözümü: Simpra Inventory

Lider teknoloji firmalarından Simpra, restoranların stok ve maliyet yönetimini kolaylaştırmak amacıyla Simpra Inventory adındaki çözümü geliştirmiştir. Bu sistem, stok takibi için reçete ve zayi kayıtlarının yanı sıra sayım raporlarını da içerecek şekilde geniş bir destek süreci sunmaktadır. Restoran sahiplerinin bu yazılımı kullanarak daha verimli bir şekilde stok ve maliyet yönetimi yapmaları mümkün hale gelecek, böylece kayıp ve israf düzeyleri azaltılacaktır.

Hazırlık Sürecindeki Kayıplar İle Zayi Ayrı İzleniyor

Restoranlarda ayıklama, soyma ve temizleme aşamalarında meydana gelen hasarların reçetenin hesaplamaları içinde dikkate alınması, maliyet ve stok takibinin sağlıklı bir şekilde yapılması açısından büyük önem taşır. Örneğin, eğer bir porsiyon için 157,5 gram temizlenmiş et gerekiyorsa ve temizleme sırasında %10 oranında bir zayi meydana geliyorsa, bu durumda 175 gram et kullanmak gerekecektir. Eğer bu fire durumu sistemde yer almazsa, her porsiyondan çıkan 17,5 gramlık kayıp göz ardı edilir ve bu süre içinde stok açığı ve maliyet kayması ile sonuçlanır.

Simpra Inventory ile Kayıplar Daha İyi Takip Ediliyor

Simpra Inventory yazılımı sayesinde restoranlar, ham maddelerine ilişkin fire oranlarını tanımlayarak hazırlık sürecindeki kayıpları hesaplamalarına entegre edebilir ve bu bilgileri raporlayabilirler. Bu yöntem, hazırlık aşamasındaki beklenen firesinin yanı sıra bozulma, hatalı pişirme veya fazla üretim nedenleriyle oluşabilecek zayi durumlarının ayrı ayrı izlenmesine imkân tanımaktadır. Böylelikle restoranlar, daha verimli bir işleyiş ve maliyet yönetimi sağlama fırsatına sahip olur.

Hazırlık sürecinde kaybedilen ürünlerle ilgili zayi kaydının tutulması, işletmelerin stok yönetimi açısından büyük önem taşıyor. Yapılan bir araştırmaya göre, hazırlık sırasında bozulup atılan ürünlerin sistemde hala görünmesi, yanlış stok bilgilerine yol açarak sipariş planlamasında sorunlara sebep olabiliyor. Özellikle gıda sektöründe bu tür kayıplar, maliyetlerde ciddi artışa neden olabiliyor. Bu durumu önlemek için, zayi kayıt sistemleri etkin bir şekilde kullanılmalıdır.

Zayi Kayıt Sürecinin Önemi

Simpra Inventory’nin Zayi modülü, işletmelere kayıplarını kaydedebilme ve analiz edebilme imkanı veriyor. Bu modül, bozulma, fazla üretim veya geri dönen tabaklar gibi nedenlerle kaybolan ürünlerin kaydedilmesini sağlıyor. Her bir ürün kaydı için ayrı neden belirtilebiliyor ve ilgili ürünlerin görselleri eklenebiliyor. Özellikle geri dönen tabaklarda, Simpra POS aracılığıyla zayi kayıtları otomatik olarak sisteme aktarılarak stok düşüşleri anında güncelleniyor. Bu süreç, işletmenin stok bilgilerinin güncel kalmasını ve daha doğru bir sipariş planlaması yapılmasını sağlıyor. Ayrıca, bu sınırlar içinde işletmelerin zararı minimize etmeleri sağlanıyor.

Fark Raporları Ve Süreç İyileştirme

Simpra Inventory, işletmelere fark raporları sunarak, depodaki ürün miktarının kayıtlara göre belirlenen miktarla karşılaştırılmasını mümkün kılıyor. Örneğin, bir restoranın sebze stokları üzerine yapılan bir analizde, beklenen ve gerçek ürün miktarları arasında önemli farklılıklar olduğu gözlemlendi. Yapılan derinlemesine inceleme sonucunda, ürünlerin hazırlık sürecinde belirlenen gramajlara uygun olarak hazırlanmadığı tespit edildi. Bu bilgi doğrultusunda, porsiyonların standardize edilmesi için tartım uygulamalarına geçildi ve bu süreçte oluşan kayıpların tüketim hesabına dahil edilebilmesi için fire oranları reçetelere entegre edildi.

Simpra Inventory İle Maliyetlerin Azaltılması

Simpra’nın açıkladığı bir başka çarpıcı örnek ise, Ekim 2024'te zayi maliyetinin 68 bin TL olduğu bir restoran şubesinin Ekim 2025'te bu maliyeti 9 bin 500 TL'ye düşürmesi oldu. Bu, yaklaşık yüzde 86'lık bir maliyet azalması anlamına geliyor. Simpra’nın COO’su olan Mehmet Emin Çangal, gıda kayıplarının işletmeler için zararın yanı sıra yönetimsel bir sorun olduğunu vurguladı. Kayıpların nedenlerini bilmenin, alınacak önlemler için kritik önem taşıdığına dikkat çekerek, ayrı ürün kayıplarının nasıl sonuçlar doğurduğunu belirlemenin işletmelerin satın alma ve üretim kararlarını yeniden gözden geçirmelerine olanak tanıdığını ifade etti. Böylece işletmeler, israfı azaltma ve kaynakları daha verimli kullanma yolunda önemli bir adım atmış oluyor.

Yorumlar
* Bu içerik ile ilgili yorum yok, ilk yorumu siz yazın, tartışalım *