Zeytin hasat sezonunun yaklaşmasıyla üretimde yüzde 40 rekolte artışı öngörülüyor. Ancak önceki yıl kalan stoklar nedeniyle zeytinyağı fiyatlarında büyük bir artış beklenmediği ifade ediliyor. Bu çerçevede, zeytinyağında taban fiyat uygulaması talep ediliyor. Antalya Ticaret Borsası (ATB), zeytin ve zeytinyağı üretim sezonu öncesinde sektör paydaşlarıyla bir araya gelerek Sektörel Analiz Toplantısı düzenledi. Toplantıda, zeytin rekoltesinin geçen yıla göre önemli bir artış göstereceği dile getirildi ve zeytinde taban fiyat belirleme gerekliliği vurgulandı.
Toplantının Katılımcıları
Toplantı, ATB Yönetim Kurulu Başkan Vekili Halil Bülbül’ün başkanlığında gerçekleştirildi. Etkinliğe ATB Yönetim Kurulu Üyesi Ragıp Gök, ATB 4. Meslek Komitesi Başkan Yardımcısı Zafer Tan, Kumluca Ziraat Odası Başkanı Hidayet Kökçe ve Manavgat Ziraat Odası Başkanı Rasim Metin gibi önemli isimler katıldı. Ayrıca, ATB üyeleri, oda ve borsa temsilcileri, kamu kurumlarının yetkilileri ve zeytinyağı üreticileri de toplantıya iştirak etti. Bu geniş katılım, zeytin ve zeytinyağı sektörünün durumu hakkında değerli bilgiler sağlamayı amaçladı.
Borsa'nın Rolü ve İklim Koşulları
Halil Bülbül, her yıl hasat dönemi öncesinde sektör temsilcileriyle bir araya gelerek zeytin ve zeytinyağı sektörünün mevcut durumunu değerlendirdiklerini ifade etti. Borsa olarak tarımın değerini artırmak için çeşitli çalışmalar yaptıklarını belirten Bülbül, Antalya’nın zeytin üretiminde geniş bir potansiyele sahip olduğunu söyledi. Ayrıca, zeytin ve zeytinyağında kaliteğinin yükseltilmesi gerektiğini vurguladı. Geçen yıl yaşanan kuraklık nedeniyle rekolte kaybı yaşandığını ancak bu yıl yüksek bir rekolte beklentisi olduğunun altını çizdi. Bülbül, iklim değişikliğinin tarıma olan etkilerinin öneminden de bahsetti ve yaklaşan Birleşmiş Milletler İklim Konferansı COP31'in bu konuda önemli bir fırsat sunacağını ifade etti.
Gelecek Hasat ve Beklentiler
ATB 4. Meslek Komitesi Başkan Yardımcısı Zafer Tan, bölgede zeytin hasadının ekim ayı başında başlayacağını belirtti. Geçtiğimiz yıl zeytin üretiminde ‘yok yılı’ olarak nitelendirilen bir dönem yaşandığını hatırlatan Tan, bu yılki rekoltentin yaklaşık %40 artacağını öngördüklerini belirtti. Tan, geçen yıl yaklaşık 50 bin ton olan zeytin üretiminin bu yıl 70 bin ton olmasını tahmin ettiklerini ifade etti. Dünya piyasa fiyatlarının dönemsel olarak yüksek seyrettiği ancak mevcut durumda fiyatlarda düşüş görüldüğünü kaydeden Tan, üretim maliyetlerinin işçilikten kaynaklanan nedenlerle yüksek kaldığını ifade etti. Üreticilerin, kilogram başına 350-400 lira aralığında bir fiyat beklentisi içinde olduklarını vurgulayarak, zeytinyağı fiyatlarının belirlenmesinde kalite ve asitlik değerlerinin dikkate alınması gerektiğini belirtti.
Üreticilerin Talepleri
Fidan ve zeytinyağı üreticisi Mustafa Yetener, Türkiye’nin dünya zeytin ve zeytinyağı üretiminde önemli bir yere sahip olduğunu vurguladı. Mevcut üretimin katma değerli hale getirilmesi ve ihracatın artırılması gerektiğini belirten Yetener, zeytinyağında taban fiyat uygulamasının başlatılması gerektiğini ifade etti. Üreticinin emeğinin karşılığını alabilmesi için fiyatların üretim maliyetlerini karşılayacak seviyede belirlenmesi gerektiğine dikkat çekti. Ayrıca, yeni zeytin bahçeleri oluşturmak yerine mevcut üretimin değerlendirilmesine daha fazla önem verilmesi gerektiğini sözlerine ekledi.
Zeytin Üretimindeki Değişimler
Kumluca Ziraat Odası Başkanı Hidayet Kökçe, zeytin üretiminin son yıllarda artış gösterdiğini ve özellikle nar bahçelerinin sökülmesiyle birlikte bölge halkının zeytin üretimine yöneldiğini aktardı. Üretim maliyetlerinin yüksek olmasının zeytin hasadında zorluklar yarattığını paylaşan Kökçe, işçilik maliyetlerinin bu zorluğun önemli bir nedeni olduğunu belirtti. Manavgat Ziraat Odası Başkanı Rasim Metin, üreticilerin elinde önemli miktarda zeytinyağı stoku bulunduğunu ve mevcut ürünün değerinde satılması gerektiğini ifade etti. Ayrıca, geçen yılın üretim sezonundan kalan stokların fazla olması, bu yıl da beklenen rekolte artışına rağmen zeytinyağı fiyatlarında büyük bir artış yaşanmayacağını öngörüyor.
Toplantının Sonuçları ve Gelecek Vizyonu
Sektör temsilcileri, zeytinyağında ambalajlama ve markalaşmanın geliştirilmesi gerektiğini, Antalya zeytinyağının ulusal ve uluslararası pazarlarda daha iyi tanıtılması gerektiğini vurguladılar. Bunun yanı sıra, zeytinyağı üretim tesislerinde oluşan atık su ve prina yönetiminin çevresel etkileri üzerine önerilerin tartışıldığı bu toplantı, sektördeki değişiklikleri yakından gözlemlemek ve geleceğe yönelik stratejiler geliştirmek için önemli bir fırsat sundu. Üreticilerin bir araya gelerek ortak sorunları ve talepleri paylaşmaları, zeytin ve zeytinyağı sektörünün daha sürdürülebilir bir yapıya kavuşmasına katkıda bulunmayı hedefliyor.
