Türkiye’nin Suriye’ye olan ihracatı, 2023 yılının ilk alt ayında önemli bir artış göstererek 1,3 milyar dolara yaklaştı. Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre, bu rakam geçtiğimiz yılın aynı dönemine göre yüzde 26,5 artış anlamına geliyor. İhracatın en fazla gerçekleştirildiği ürün grubu ise Değirmencilik Ürünleri oldu ve bu kategori yüzde 7,4 artışla 103,9 milyon dolara yükseldi. Çimento ise gözlemlenen en yüksek artışla ikinci sırada yer alarak yüzde 116,8’lik bir yükselişle 102,3 milyon dolar ihracat gerçekleştirdi. Elektrik ve Enerji ihracatı 80 milyon doları geçerken, Plastik Mamulleri ihracatı 79,2 milyon dolara ulaştı. Güneydoğu Anadolu Bölgesi, Türkiye'nin Suriye’ye yaptığı toplam 461,8 milyon dolarlık ihracatın yüzde 35,9’unu karşılayarak bu alanda lider konumunu korudu.
Suriye ile İhracatta Potansiyel ve Engeller
TİM Yönetim Kurulu Üyesi ve Suriye Masası Başkanı Celal Kadooğlu, Türkiye’nin Suriye ile olan ticari ilişkileri hakkında umut verici bir değerlendirme yaptı. Kadooğlu, Suriye pazarında geçen yıl sağlanan yüzde 70’e yakın artışla 2,6 milyar dolarlık bir ihracatın gerçekleştirildiğini belirtti. Bu başarıda, bankacılık sisteminin uluslararası finansal sisteme entegrasyonu ve güvenlik koşullarındaki iyileşmelerin büyük rol oynadığını ifade etti. Ayrıca, İslâhiye ve Nusaybin kapılarının tam kapasiteyle devreye alınma hazırlıkları ile Suriye’de büyük bir potansiyelin ortaya çıktığını vurguladı. Türkiye'nin Ticaret Bakanlığı'nın Suriye yönetimi ile yürüttüğü yapıcı diplomasi, iki ülkenin ticaretinin gelişimi için oldukça değerli sonuçlar doğurmakta. Kadooğlu, bu olumlu adımların her iki ülke için de ortak gelecekteki hedefleri pekiştirdiğini öne sürdü.
Gümrük Vergilerinin Düşürülmesi İhtiyacı
Kadooğlu, Suriye’de bu yaz yürürlüğe giren yeni gümrük vergileri kararlarının ikili ticareti olumsuz etkileyebileceğine dikkat çekti. Belirli ürün gruplarındaki ton başına 1.000 dolarlık tarifelerin, 20 tonluk bir TIR için toplam maliyetin 25 bin dolara ulaşmasına neden olduğunu ifade etti. Bu durum, ürün bedelinin neredeyse yarısını oluşturmakta. Kadooğlu, bu vergi yükünün makul seviyelerde tutulması için karşılıklı diyalog ve istişarelerin önemine vurgu yaparak, bu durumun her iki ülke için de ihracat potansiyelini artıracak ve Suriye halkının ihtiyaç duyduğu ürünlere daha uygun fiyatlarla ulaşmasına yardımcı olacağını belirtti.
Uzun Vadeli Ekonomik İlişkiler
Kadooğlu, Türkiye'nin Suriye ile ticaretinin sadece kısa vadeli bir mal alışverişine indirgenemeyeceğini, bunun aynı zamanda derin ve kurumsal bir entegrasyon süreci olduğunu vurguladı. Türk finans sektörünün Suriye pazarına girmesi ile birlikte ekonomik ilişkilerde kayda değer bir çarpan etkisinin yaratılacağına dikkat çekti. Bankacılık sisteminin devreye girmesi ile ihracatçının ihtiyaç duyduğu finansman, teminat ve akreditif süreçlerinin uluslararası standartlarda sağlanacağını belirtti. Ayrıca, mal ticaretinin ortak yatırımlar ve uzun vadeli projelerle birleşmesinin bölgedeki işsizliğe de çözüm getireceğini ifade etti. Buna ek olarak, milyonlarca Suriyelinin geri dönmesiyle artan yerel talebi karşılamak ve Dünya Bankası'nın verdiği 200 milyar doları aşması beklenen yeniden inşa sürecinde etkin bir rol almak için stratejik adımların atılmasının kritik öneme sahip olduğunu belirtti.
