Dünya genelinde gıda sistemlerinin ekonomik, çevresel ve toplumsal yanlarını araştıran Gıda Sistemleri Geri Sayım Girişimi, yeni bir rapor yayımladı. Araştırma, günümüzdeki ilerleme oranı ile 2030 yılına kadar ulaşılan hedefler arasındaki önemli farklılıkları gözler önüne seriyor. Rapora göre, pestisit kullanımı ve sera gazı emisyonları gibi konularda ciddi reformlar gerekli. Türkiye Gıda Sanayii İşverenleri Sendikası (TÜGİS) Yönetim Kurulu Başkanı Kaan Sidar, eğer ilerleme hızlanırsa, 2050 yılına kadar hedeflere ulaşmanın mümkün olduğunu belirtti. Japonya ve Kanada ise küresel hedeflere en yakın ülkeler arasında sayılmakta.
İklim Krizi ve Gıda Güvencesi
İklim değişikliği, artan ekonomik zorluklar ve doğal kaynakların aşınması, gıdaya erişimi giderek zorlaştırarak bu sorunu dünya genelinde kritik bir mesele haline getiriyor. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), Johns Hopkins Üniversitesi, Cornell Üniversitesi ve Küresel Beslenmeyi İyileştirme İttifakı (GAIN) tarafından yürütülen Gıda Sistemleri Geri Sayım Girişimi (FSCI) araştırması, dünya genelinde gıda üretiminden tüketime kadar olan süreçte belirlenen 2030 hedeflerine ulaşmadığımızı ortaya koydu. Gıda güvenliği ve sağlıklı beslenme konularında hızlı adımlar atılmazsa, yoksulluk ve eşitsizlik gibi durumların daha da derinleşeceği düşünülmektedir. Araştırma, bu alanlarda global bir anlayış geliştirilmesi gerektiğinin altını çizmektedir.
Emisyonlarda Elde Edilen Sonuçlar
Nature Food dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, 197 ülke çeşitli alanlarda değerlendirildi. Bu alanlar arasında beslenme ve sağlık, çevre ve doğal kaynaklar, geçim kaynakları ve eşitlik yer alıyor. Genel sonuçlara göre 22 göstergede ortalama bir ilerleme kaydedilirken, 15 göstergede önemli bir değişiklik yaşanmadığı, 7 göstergede ise durumun daha da kötüleştiği belirlendi. Bu kapsamda suya erişim, bilgi paylaşımı ve tarımsal verimlilik gibi konularda olumlu eğilimler gözlemlenirken; sivil toplum kuruluşlarının karar alma süreçlerine katılımı, gıda güvencesizliği ve sera gazı emisyonlarının artışı gibi meseleler kaygı verici bir boyutta olduğu ortaya kondu. Araştırmada, mevcut eğilimler devam ederse, hiçbir ülkenin 'sıfır emisyon' hedeflerine ulaşamayacağı vurgulandı.
Küresel Hedeflere Yaklaşım
Küresel gıda hedeflerine ulaşma konusunda ülkelerin ne ölçüde başarılı olduğu, coğrafi olarak farklılık göstermektedir. Yeni Zelanda, Okyanusya'da 14 göstergede başarılı olurken, Tunus Afrika'da 16 göstergede öne çıkmıştır. İzlanda, Avrupa'da 21 gösterge ile dikkat çekerken, Kanada 17 göstergede Kuzey ve Güney Amerika’da, Japonya ise 16 kriterde Asya'da yüksek sonuçlar elde etmiştir. Her ülkenin hedeflerine ulaşması için gereken ilerleme hızları farklılık göstermekte ve bu durum bölgelere göre stratejilerin farklılaşması gerektiğine işaret ediyor. Örneğin, Afrika'nın küresel ölçütlere ulaşması için yıllık %20'nin üzerinde bir iyileşmeye ihtiyacı olduğu tespit edilmiştir.
2050 Hedeflerine Ulaşma Potansiyeli
Raporda, Türkiye Gıda Sanayii İşverenleri Sendikası (TÜGİS) Yönetim Kurulu Başkanı Kaan Sidar, gıda sektöründeki durumun daha da acil bir şekilde ele alınması gerektiğini belirtti. Artan nüfus, iklim değişikliği ve doğal kaynakların zarar görmesinin gıda sistemine eklediği yükü artırdığına dikkat çekti. Sidar, gıda başarısının sadece üretim miktarıyla değil, aynı zamanda üretilen gıdanın kalitesi, güvenilirliği ve erişilebilirliği ile de bağlantılı olduğunun altını çizerek, daha hızlı hareket edilmesi durumunda hedeflerin 2050 yılına kadar ulaşılabileceğini ifade etti.
Sürdürülebilir Gıda Zirvesi Tasarımı
İlgili araştırmaların bulguları, TÜGİS ve Sürdürülebilirlik Akademisi tarafından düzenlenecek 12. Sürdürülebilir Gıda Zirvesi'nde tartışılacak. “Gıdanın Geleceği için Dönüşüm” temasıyla 24 Aralık'ta Swissôtel The Bosphorus’ta gerçekleştirilmesi planlanan zirvede, iklim krizi, gıda israfı, sürdürülebilir tarım gibi kritik başlıklar ele alınacak. Zirve, iş dünyası, kamu temsilcileri, akademi ve sivil toplum kuruluşlarının katılımıyla, gıda sisteminin geleceğine yönelik çözüm önerilerinin ve iş birliği olanaklarının paylaşılmasını amaçlıyor.
