Türkiye’nin önde gelen alanlarında faaliyet gösteren kuruluşlar, her yıl milyonlarca ton gıda israfına sebep olan Son Tüketim Tarihi (STT) ve Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi (TETT) konularındaki bilgileri arttırmak ve toplumu bilinçlendirmek amacıyla ortak bir deklarasyon yayımladı. Yılda Türkiye genelinde 14 milyon ton gıdanın çöpe gitmesini engellemeyi amaçlayan bu grup, gıda etiketlerinin doğru bir şekilde yorumlanması ve mutfakta gizli kalan israfın önlenmesi için geniş kapsamlı bir "Gıda Okuryazarlığı Seferberliği" başlattıklarını duyurdu.
Gıda İsrafının Boyutları
Gıda israfı, sadece yemek değil, aynı zamanda su, enerji, emek, zaman ve geleceğimizi kötü etkileyen büyük bir sorundur. Türkiye'de her yıl 14 milyon ton gıda doğrudan çöpe atılmakta ve bu durum hem ekonomik kayıplara yol açmakta hem de çevresel etkilere katkıda bulunmaktadır. Çöpe giden gıdalar, aslında içerdikleri büyük kaynakların heba edilmesini beraberinde getirmektedir. Yetersiz bilgi ve farkındalık, bu israfın en büyük nedenleri arasında yer almakta, etiketlerin doğru bir şekilde okunamaması ise bu durumu daha da kötüleştirmektedir. Ayrıca, toplumumuzun %72'si, STT ile TETT arasındaki farkları bilmemekte ve bu da henüz tüketilebilir olan gıdaların gereksiz yere atılmasına sebep olmaktadır.
Seferberlik Çağrısı
Gıda sektörünün, bilim camiasının, tüketici hakları savunucularının ve sürdürülebilirlik hareketinin temsilcileri, gıda okuryazarlığı seferberliği başlatarak bilinçli bir tüketim topluluğu oluşturmayı hedefliyor. Toplumda yaygın olarak bilinen yanlış anlamaların bertaraf edilmesi gerektiğine vurgu yapılan bildiride, tüketicilere seslenilerek, TETT'nin aslında bir kalite ve lezzet göstergesi olduğu ifade ediliyor. Bu bağlamda, tarihleri geçmiş olan gıdaların çöp kutusuna atılmasının milli servetin kaybı anlamına geldiği belirtiliyor.
Etiketlerin Önemi
Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi (TETT), dayanıklı gıdalar için bir güvenlik işareti değildir. Uygun koşullarda saklanan ve ambalajları sağlam kalan gıdalar, bu tarih geçşe bile güvenle tüketilebilir. Ancak, Son Tüketim Tarihi (STT) olan ürünlerin sağlık riskleri taşıdığını unutmamak gerekiyor. STT geçmiş bir gıda, görünüşü normal olsa bile sağlık açısından tehdit oluşturabilir ve tüketilmemelidir. Her iki tarih arasındaki farkı anlamak, gıda güvenliğinin sağlanması ve israfın önlenmesi açısından kritik önem taşımaktadır.
Küresel İklim Krizi ve Gıda İsrafı
Gıda israfının, eğer bir ülke olsaydı, dünyadaki en büyük üçüncü sera gazı emisyon kaynağı olacağı gerçeği, bu konunun önemi üzerine daha fazla düşünmemiz gerektiğini gösteriyor. Gıda israfını azaltmak, yalnızca bireysel bir tasarruf meselesi değil, aynı zamanda çevreye karşı sorumluluğun bir gerekliliği olarak da karşımıza çıkıyor. Bu bağlamda, TETT üzerinden farkındalık yaratmak ve bilinçli bir şekilde gıda tüketmek, iklim krizine karşı mücadelenin en ön cephesi olarak değerlendiriliyor.
Toplumsal ve Kurumsal Sorunlara Cevap Arayışı
İlgili paydaşlar olarak kamuoyuna çağrıda bulunarak, sürdürülebilirlik ve çevre derneklerini, tüketici derneklerini, üreticileri ve gıda perakendecilerini iş birliğine davet ediyoruz. İklim kriziyle mücadelede, sadece işletmelerin değil, aynı zamanda evlerde de gıda israfını önlemek için gerekli adımların atılması gerektiği vurgulanıyor. Tüketicilerin doğru etiket okuma konusundaki eğitiminin yanı sıra, toplumda gıda okuryazarlığını artıracak bilinçli bir tüketim kültürü oluşturulması da hedefleniyor. Medyanın bu konudaki rolü de büyük önem taşımaktadır; bilimsel verilerin toplumla paylaşılması, bilinçli tüketim kültürünün güçlenmesine katkı sağlayacaktır.
Bu bağlamda, "Gıdanı Koru, Yarınını Kurtar!" sloganıyla başlatılan bu seferberlik, tüm paydaşların katkısıyla geniş kitlelere ulaşmayı hedefliyor. Gıda güvenliğinden taviz vermeden, herkesin sorumluluk alması gereken bu süreçte, israf yerine bilinçli tüketim anlayışının yerleşmesi, sürdürülebilir bir geleceğin kapılarını aralayacağını göstermektedir.
#gıdanıkoruyarınınıkurtar #gıdanıkoru #gıdaseferberliği #gıdaokuryazarlığı
İMZACILAR / DESTEKLEYEN KURULUŞLAR
Gıda Güvenliği Derneği
Gıda Perakendecileri Derneği
Güvenilir Ürün Platformu
Sürdürülebilirlik Akademisi
Sürdürülebilir Gıda Platformu
Temel İhtiyaç Derneği
Tüketici Başvuru Merkezi
Tüketiciyi Koruma Derneği
Tüketici Şikayetleri Federasyonu
Türkiye Gıda Sanayii İşverenleri Sendikası
Türkiye Gıda ve İçecek Sanayii Dernekleri Federasyonu
