UNEP Gıda İsrafı Endeksi'ne dayanarak yapılan analizler, Türkiye'de hanehalkından kaynaklanan gıda israfının kişi başına yılda 102 kilograma, toplamda ise 8,7 milyon tona ulaştığını ortaya koyuyor. Önceki verilerde kişi başına israf miktarı 93 kg, toplam hanehalkı israfı ise 7,76 milyon ton olarak belirlenmişti. Gıda israfındaki bu kayda değer artış, üretim, dağıtım ve perakende aşamalarında satılamayan ürünlerin yeniden ekonomik sisteme kazandırılmasını gerektiren bir durum oluşturdu.
Tüketilir Modelinin Tanıtımı
Bu sorunu ele almak amacıyla geliştirilmiş olan Tüketilir modeli, üreticiler, distribütörler, toptancılar ve perakendeciler gibi işletmelerin fazla stokları ile son tüketim tarihine yaklaşan ürünlerini, özellikle mevcut satış kanallarında değerlendiremiyor olmaları durumu için alternatif bir yol sunuyor. Tüketilir, bu gıda ürünlerini doğrudan son tüketiciyle buluşturmayı amaçlarken, aynı zamanda son tüketim tarihleri geçmiş olan gıdaların satışı üzerinde dikkatli bir kontrol mekanizması oluşturmuş durumda. Yalnızca uygun koşullar altında, ürünlerin satışa açılmasına karar veriliyor. Bu model, yalnızca maliyetleri düşürmekle kalmayıp, aynı zamanda kaynakların daha verimli kullanılmasına katkıda bulunmayı da hedefliyor.
Avrupa'daki Uygulama ve Farklılıklar
Tüketilir'in iş modeli, yalnızca Türkiye ile sınırlı kalmayıp, Avrupa'daki büyüyen örneklerinden de esinleniyor. Tüketilir, tüketiciye uygun fiyatlı gıda ürünleri sunmanın ötesinde, üreticilerin, distribütörlerin, tedarikçilerin ve perakendecilerin çeşitli stoğunu bir araya getirerek ekonomik değer yaratmada farklılaşıyor. Tüketilir’in Kurucu Ortağı Ali Adıbelli, yaptıkları çalışmanın ana amacını, görünürlük kazanmamış ya da ekonomik değerini kaybetme riski altında olan gıda ürünlerini yeniden tüketiciyle buluşturmak olarak tanımlıyor. Böylece işletmelerin fazla stoklarının değerlendirilmesi sağlanırken, tüketicilerin de indirimli ürünlere erişim imkanları artmış oluyor.
Yeni Bir Satış Kanalı Olarak Tüketilir
Tüketilir, gıda ürünlerinin üretim ve dağıtım süreçlerinde ortaya çıkan ticari fırsatları değerlendiren alternatif bir satış kanalı yaratmayı hedefliyor. Bu platform, son tüketim tarihine yaklaşmış ürünler ile ambalaj değişikliğine uğramış ürünler gibi çeşitli gıda ürünlerini de içeriyor. İhracat yapılacakken iptal edilen siparişlerden kalan ürünler ya da satışı yetersiz kalan ürünler, Tüketilir aracılığıyla son tüketiciye ulaştırılıyor. Bu yaklaşım, kullanılabilir gıdaların ekonomik değerinin uzun süre korunmasını sağlayarak, kaynakların daha etkili kullanılmasını ve gereksiz ürün kayıplarının azaltılmasını mümkün kılıyor. Tüketilir, bu misyonu "İsraf azalır, değer artar. Doğa kazanır, sen kazanırsın" sloganıyla taçlandırıyor.
İşletmelere Alternatif Bir Satış Kanalı Sunma Hedefi
Tüketilir'in öncelikli hedefi, piyasada mevcut olan satış fiyatlarının altında ürünler sunarak tüketicilere daha cazip fırsatlar yaratmak. Aynı zamanda, işletmeler için de yeni bir satış kanalı oluşturma potansiyeli taşıyor. Böylece, geleneksel satış yöntemlerinde yetersiz talep gören veya diğer sebeplerle satış yapılamayan ürünler yeniden tedarik zincirine dahil edilebiliyor. Tüketilir, ilerleyen dönemde iş birliği yaptığı üreticileri ve dağıtıcıları artırmayı, yeni ürün tedarik ağları oluşturarak Türkiye'nin farklı bölgelerinde daha fazla tüketiciye ulaşmayı planlıyor. Uzun vadede ise sadece çevrimiçi satış yaparak sınırlı kalmayıp, ülke genelinde sürdürülebilir bir ürün değerlendirme ve satış platformu oluşturmayı amaçlıyor.
Sürdürülebilirlik ve Şeffaflık Üzerine Çalışmalar
Tüketilir, çevresel ve sosyal sorumluluklarını ön planda tutarak, sürdürülebilirlik yaklaşımını somut verilerle desteklemek amacıyla ESG raporlama çalışmalarına önem veriyor. Bu kapsamda, gıda israfının azaltılmasıyla elde edilen çevresel etkiler ve toplumsal katkılar düzenli olarak ölçülecek. Tüketilir, bu verimliliği ve başarıyı ölçmekle kalmayıp, faaliyetlerini şeffaf ve hesap verebilir bir şekilde yürütmeyi hedefliyor. Tüm bu çalışmalar, Tüketilir'in yalnızca ticari bir amaç gütmediğini, aynı zamanda ölçülebilir bir sürdürülebilirlik vizyonu ile hareket ettiğini ortaya koyuyor.
