Ramazan ayında oruç tutmak, bedensel sağlığın yanı sıra zihinsel sağlık üzerinde de belirleyici bir etkiye sahiptir. Uzun süreli açlık ve susuzluğun yarattığı fiziksel etkiler, doğru planlama yapılmadığında dikkatin dağılmasına ve odaklanma zorluğuna yol açabilmektedir. Gün boyunca yaşanan unutkanlık, hafıza kaybı ve dikkat dağınıklığı çoğunlukla açlık ile ilişkilendirilse de, gerçekte bu durumun temelinde hatalı beslenme alışkanlıkları yatıyor. Sahur ve iftar saatlerinde yapılan yanlış besin tercihleri, gün boyunca zihinsel dalgalanmalara sebep olabiliyor.
Kan Şekeri Dengesizliği
Ramazan boyunca değişen beslenme düzeni, kan şekeri seviyelerini doğrudan etkiliyor. Ani kan şekeri yükselmeleri ve düşüşleri, kişinin gün boyu halsizlik, baş ağrısı ve konsantrasyon zorluğu yaşamasına neden olabilir. Bu sorun özellikle eğitim hayatındaki bireyler ve çalışanlar için performans kaybına yol açmaktadır. İftar sonrası aşırı şeker ve karbonhidrat tüketimi, kısa süreli bir enerji artışı sağlasa da, bu durum hızlı bir şekilde düşüş göstererek zihinsel rahatlığı olumsuz etkileyebiliyor.
Beslenme Tercihlerinin Önemi
Diyetisyen Deniz Ayşen Demir, iftar ve sahurda doğru seçimlerin zihinsel performansı üzerinde çok önemli bir etkiye sahip olduğunu belirtiyor. Özellikle sahurda sağlıklı ve dengeli bir öğün tüketilmesi, gün içindeki enerji seviyesinin daha dengeli olmasına yardımcı olur. Basit karbonhidratların, beyaz ekmek veya şekerli gıdaların tüketimi, geçici bir tokluk hissi sağlarken, bunun devamında çok sayıda olumsuz etki yaratır. Sağlıklı yağlar, kompleks karbonhidratlar ve yeterli miktarda protein içeren bir öğün seçmek, kan şekerini istikrarlı bir seviyede tutmayı sağlar ve dikkat süresini artırır.
Sıvı Tüketiminin Rolü
Ramazan ayı boyunca birçok kişi yeterli miktarda sıvı alımını ihmal ediyor. İftar ve sahur arasında yetersiz su tüketimi, ertesi gün dikkatin azalmasına, unutkanlık ve dalgınlık hissinin artmasına neden oluyor. Ayrıca, aşırı kafein tüketimi de bu durumu daha da kötüleştirebilir. Dyt. Deniz Ayşen Demir, hafif düzeydeki sıvı kaybının bile zihinsel performansı olumsuz etkilediğini vurguluyor. Bu nedenle, iftar ve sahur arasında yeterli su alımının bilinçli bir şekilde planlanması önem taşıyor.
Ağır İftarın Etkileri
İftar saatinde tüketilen ağır yemekler, sindirim sistemini zorlayarak kan akışının sindirime yönlendirilmesine neden olur. Bu durum, yemek sonrası uyuşukluk ve rehavet hissine yol açabilir. Fazla yenen porsiyonlar, uyku kalitesini de etkileyerek yetersiz uyku ile sonuçlanabilir. Yetersiz uyku, dikkat, karar verme ve öğrenme süreçlerini olumsuz etkileyerek tepki sürelerini uzatıyor. Dyt. Demir, Ramazan süresince ölçülü beslenmenin yalnızca kilo kontrolü açısından değil, zihinsel performans açısından da büyük önem taşıdığını belirtiyor.
Ramazan'da Dikkat Dağınıklığını Önleme Önerileri
Diyetisyen Deniz Ayşen Demir, Ramazan ayında dikkat dağınıklığını önlemek için şu önerilerde bulunuyor: Sahurda kompleks karbonhidrat, sağlıklı yağ ve protein içeren bir öğün tercih edin. İftar sırasında porsiyon kontrolü yaparak yemekleri yavaş tüketin. Şekerli ve rafine karbonhidrat oranı yüksek gıdaları sınırlandırmaya çalışın. İftar ile sahur arasında su alımını dengeleyin. Ayrıca akşam saatlerinde aşırı kafeinden kaçınıp düzenli uyku saatleri oluşturmaya başlayın.
Farkındalık Yaratmak
Sahur ve iftarın bilinçli bir biçimde planlanması, kan şekerinin dengede tutulmasında ve dikkat süresinin korunmasında büyük önem taşıyor. Dengesiz ve hatalı beslenme, gün boyu süren halsizlik ve dikkat kaybı riskini artırabilir. Çamlıca Erdem Hastanesi Beslenme ve Diyetetik bölümünden Diyetisyen Deniz Ayşen Demir, Ramazan boyunca doğru beslenme alışkanlıklarının sadece fiziksel sağlığı değil, zihinsel performansı da desteklediğini belirtiyor.
