Ramazan ayında uzun açlık döneminin ardından iftarda hızlı ve fazla yemek yemenin sindirim sağlığı, kalp durumu ve kan şekeri dengesi üzerinde olumsuz etkileri olduğu bildirildi. Üsküdar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Öğretim Görevlisi Beslenme Uzmanı Öğr. Gör. Kübra Şahin, iftara çorba veya suyla başlayarak, 15-20 dakika ara verilmesi ve tatlıların ana yemekten 1-2 saat sonra tüketilmesi gerektiğini vurguladı.
İftarda Hızlı Yemek Tehlikesi
Ramazan boyunca uzun süreli açlık sonrası iftarda hızlı ve aşırı yemek yeme alışkanlığının sindirim sistemi başta olmak üzere anatomik ve fizyolojik dengeyi olumsuz etkileyebileceği belirtildi. Öğr. Gör. Kübra Şahin, “Aşırı yemek öncelikle sindirim sistemi üzerinde etkili olmakta ve kalp ile dolaşım sistemine de zorluklar çıkarabilmektedir. Özellikle ileri yaş grubundaki veya kronik hastalıkları bulunan bireyler, bu durumda çarpıntı ve yorgunluk gibi belirtilerle karşılaşma riskini artırmaktadır. Hızla yemek yerken, beyin tokluk sinyallerini geç algıladığı için, farkında olmadan fazla kalori alımı gerçekleşir.” şeklinde konuştu.
Mide Problemleri ve Aşırı Beslenme
Kısa sürede büyük miktarda gıda alımının mide hacmini aniden genişlettiğine dikkat çeken Kübra Şahin, aşırı yemenin şişkinlik, mide ağrısı ve hazımsızlık gibi rahatsızlıklara yol açabileceğini ifade etti. “Hızlı yemek, aynı zamanda yiyeceklerin yeterince çiğnenmeden alınmasına neden olduğundan sindirim sürecini de zorlaştırmaktadır” dedi. Bu şekilde sağlıklı beslenme alışkanlıklarının ihlal edildiğini ve bunun da bağırsak sağlığını tehdit ettiğini belirtti.
Reaktif Hipoglisemi Riski
Uzun süre aç kalmanın ardından özellikle karbonhidrat ağırlıklı ve hızlı tüketilen yemeklerin, kan şekerinde ani yükselişlere neden olduğunu ifade eden Şahin, bu durumun ardında gelen insülin salınımının artış gösterdiğini ve buna bağlı olarak halsizlik, baş dönmesi ve uyku hali gibi belirtilere götürebileceğini belirtti. “Bu tür dalgalanmalar uzun sürede insülin direnci gelişimi ve kilo artışı için risk faktörü oluşturuyor” şeklinde konuştu.
İftara Dikkatli Başlayın
Uzun bir açlık döneminin ardından iftara çorba, hurma veya su ile başlanmasının önemli olduğunu dile getiren Kübra Şahin, bunun doygunluk hissi sağlamanın yanı sıra sindirim sorunlarının önlenmesi açısından da etkili olduğuna dikkat çekti. “İftara su veya çorba ile başlamak, mide hacminin yavaş yavaş genişlemesini sağlayarak, şişkinlik, mide rahatsızlıkları ve hazımsızlık riskini azaltmaktadır. Hurma ise vücudun ihtiyaç duyduğu doğal şekerleri içermesiyle kan şekerinin kontrollü bir şekilde yükselmesine yardımcı olmaktadır. Aynı zamanda lif yapısıyla bağırsak hareketlerini de desteklemektedir.” açıklamasında bulundu.
Tatlıları Geç Tüketin
Hızlı ve arka arkaya ağır yemeklerin mide üzerinde olumsuz etkiler oluşturabileceğini belirten Şahin, ana yemekten hemen sonra tatlı ulaşımında dikkatli olunması gerektiğini vurguladı. “Ana yemek sonrası mide ağır işleyip sindirim süreci başlamışken tatlı yemek, mideye ek yük bindirebilir ve bu da şişkinlik ile hazımsızlık gibi sorunları artırmaktadır. Bu nedenle tatlıların, ana yemekten 1-2 saat sonra ve özellikle sütlü veya meyve bazlı seçeneklerle tüketilmesi önerilmektedir.” dedi.
İftara Uzun Süre Ara Verin
Çorbadan sonra 15-20 dakika beklenmesi gerektiğini vurgulayan öğretiler, bu süre içinde istirahat etmenin sindirim sistemini dinlendireceğini ifade ettiler. Daha sonra az yağlı ve ızgara seçeneklerin tercih edilmesi gerektiği belirtildi. “Iftar sofralarında, hafif gıdalar üzerine yoğunlaşmak ve ağır yemeklerden kaçınmak sindirim sorunlarının önlenmesine yardımcı olacaktır” şeklinde ifade etti.
Yavaş Yemek ve Porsiyon Kontrolü
Öğr. Gör. Kübra Şahin, yemeklerin yavaş ve dikkatli bir şekilde yenilmesinin önemine de vurgu yaptı. “Yetersiz çiğneme, sindirim yükünü artırırken, tokluk hissinin geç algılanmasına yol açmaktadır. Bu nedenle aşırı yağlı ve kızartılmış yiyeceklerden kaçınmak, haşlama veya ızgara yöntemleriyle hazırlanmış yemekler tercih edilmelidir. İftar sırasında aşırı sıvı tüketiminden kaçınılmalı ve sıvı ihtiyacını, iftar ile sahur arasında karşılamak üzere plan yapmalıyız.” bilgilendirmesinde bulundu.
Çayın Zamanlaması
Vücudun su ihtiyacını karşılamak için gün içerisinde 2-2,5 litre su tüketilmesi gerektiğini hatırlatan Kübra Şahin, bunun iftar ve sahur arasında yayılması gerektiğinin altını çizdi. “Gazlı ve aşırı kafeinli içeceklerden kaçınılmalı, bunun yerine sağlıklı seçenekler tercih edilmelidir. İftardan 2 saat sonra çay ve kahve gibi içeceklerin alınması daha uygun olacaktır” dedi.
Ara Öğünlerin Önemi
İftardan 1-2 saat sonra hafif bir ara öğün yapmanın kan şekeri dengesini korumak için elzem olduğunu belirten uzman, bu ara öğünlerde protein içeren süt veya yoğurt gibi seçeneklerin yanı sıra meyve ve hafif atıştırmalıkların tercih edilmesini önerdi. “Ağır ve şerbetli tatlılar yerine sağlıklı ve hafif tatlılar tüketilmeli” dedi.
