Yaz aylarının vazgeçilmez tatlıları arasında yer alan dondurma, sadece çocukların değil, yetişkinlerin de sıklıkla tercih ettiği bir lezzettir. Ancak, dondurmanın serinletici etkisinin yanı sıra sağlık üzerinde de bazı olumsuz etkileri olabilir. Bu nedenle, dondurma tüketiminde dikkatli olunması gerektiğinin altını çizen Memorial Kayseri Hastanesi Beslenme ve Diyet Bölümü'nden Uz. Dyt. Betül Merd, dondurma tercihlerinde göz önünde bulundurulması gerekenleri paylaştı.
Glikoz ve Fruktoz Şurubu Uyarısı
Dondurma alırken sadece 'sağlıklı' ya da 'sağlıksız' etiketlerine bakmaktansa, içerik listesine dikkat etmek gerekir. Süt, yoğurt veya krema gibi doğal süt ürünleri ile yapılan dondurmalar, gerçek meyve ve kakao içerenler, şeker ve çeşitli katkı maddeleri ile zenginleştirilmiş dondurmalardan çok farklı besin değerlerine sahiptir. Özellikle marketlerde, 'dondurma', 'sütlü buz' veya 'bitkisel yağlı ürün' gibi ifadeler arasındaki farkı anlamak önemlidir. Tüketicilerin, üzerinde yalnızca meyve veya çikolata ifadesi olan ambalajları incelemekle yetinmeyip, içindekiler listesini ve besin değerleri tablosunu da kontrol etmeleri gerekmektedir.
Doğal Yöntemlerle Üretilen Dondurma
Sağlıklı beslenme ilkeleri çerçevesinde dondurmanın değerlendirilmesi yapılırken, uygun porsiyon ve tüketim sıklığına dikkat edilmesi önemlidir. Geleneksel yöntemlerle üretilen sade sütlü dondurmalar, şekerli ve kalorisi yüksek tatlılar yerine sağlıklı bir alternatif sunabilir. Ancak porsiyon kontrolü burada kritik bir noktadır. Farklı içeriklerle hazırlanan bir top dondurmanın kalori değeri değişebileceği için, sabit bir kalori değeri vermek yanıltıcı olabilir.
Erime Süreci ve Sosyal Medya Yanılgıları
Son dönemlerde “Suya tuttum, erimedi!” temalı videolar, sosyal medya kullanıcıları arasında oldukça popüler hale geldi. Bu tür görüntüler, bazı dondurmaların su altında tutulmasına rağmen erimediklerinde, içinde zararlı maddeler bulunduğu yanılgısını oluşturuyor. Ancak, dondurmanın geç erimesi ya da şeklini koruması, yalnızca kullanılan yağ miktarı, süt proteinleri ve içerdiği emülgatörlerin niteliği ile ilgilidir. Yani bu durum, dondurmanın sağlıksız olduğu anlamında yorumlanmamalıdır.
Etiketlere Dikkat Edilmesi Gereken Unsurlar
Endüstriyel dondurmaların bazıları, dondurmanın dokusunu korumak için çeşitli stabilizatör ve emülgatörler içerebilir. Bu bileşenler, gıda üretiminde yasalarca izin verilen miktarlarda kullanılır. Dolayısıyla dondurmanın görünümüne bakarak sağlıklı olup olmadığına karar vermek yanıltıcıdır. Tüketicilerin, alacakları dondurmaların etiketlerini incelemeleri ve içerisindeki bileşenleri değerlendirmeleri önemlidir. Sağlıklı seçim yapabilmek için yalnızca dondurmanın görünümüne değil, içeriğine de odaklanmak gerekmektedir.
Dondurma Satın Alırken Dikkat Edilmesi Gerekenler
Dondurma alırken tüketicilerin dikkat etmeleri gereken bazı noktalar bulunmaktadır. Öncelikle, içindekiler listesine bakılmalı ve listenin başında şeker veya şeker içerikli maddelerin bulunmamasına dikkat edilmelidir. Ardından, yağ kaynağına bakılarak süt yağı ile bitkisel yağların karışımına dikkat edilmelidir. Şeker oranları da incelenmeli, ‘şekersiz’, ‘light’ ya da ‘meyveli’ ifadelerinin yanıltıcı olabileceği göz önünde bulundurulmalıdır. Ayrıca, paketlerin üzerinde belirtilen porsiyon miktarının gerçek tüketim miktarı ile uyumlu olup olmadığı da değerlendirilmelidir.
Meyveli Dondurma Tercihleri
Dondurmaların üzerinde yer alan 'çilekli', 'orman meyveli' gibi ifade ve etiketlerden yola çıkarak içeriğinde gerçek meyve bulundurdukları düşünülmemelidir. Bazı ürünlerden gerçek meyve kullanılabileceği gibi bazıları da yalnızca meyve aroması içerebilir. Tüketicilerin bu noktada içindekiler listesine bakmaları, sağlıklı bir seçim yapmaları açısından daha mantıklıdır. Ev yapımı dondurmalar genellikle daha sağlıklıdır ve ilave şeker miktarının kontrolü sağlanarak beslenme planına dahil edilebilir.
