Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği Başkanı Emre Uygun, zeytin ve zeytinyağı üretimi yapan ülkeler arasında yer alan İspanya, İtalya, Yunanistan, Tunus ile Türkiye'nin, bu yıl oldukça verimli bir sezon geçireceği beklentisini paylaştı. Uygun, üretim bölgelerinden geldiği verilerin, gelecekte tarihin en yüksek rekoltelerini hayata geçireceğini gösterdiğini vurguladı.
Beklentiler ve Üretim Verimliliği
Uygun, zeytin ağaçlarındaki verimliliğin ve doğanın sunduğu imkanların, büyük bir ürün bolluğunu müjdelediğini ifade etti. Ancak, bu durumun olumsuz bir fiyat krizine ya da ihracatçılar için stok sorununa dönüşmemesi için karmaşık bir yönetim gerektirdiğini belirtti. Üretim miktarını artırmakla birlikte, bu ürünlerin doğru politikalarla yönetilmesi gerektiğine dikkat çeken Uygun, ihracat kanallarının açık kalmasının, sektördeki geleceği için kritik öneme sahip olduğunun altını çizdi. Dökme, varilli veya ambalajlı satış arasındaki dengenin korunması gerektiğini vurgulayarak, bu hususun uzun vadeli sözleşmelere izin veren bir güvence sunduğunu dile getirdi.
Maliyet Artışlarının Etkileri
Üretim süreçlerinde karşılaşılan enerji, işçilik, sulama gibi maliyet giderlerinin yükselmeye devam ettiğini belirten Emre Uygun, bu durumun zeytin ve zeytinyağı üreticilerinde ciddi bir mali yük oluşturduğunu söyledi. Uygun, döviz kurlarının bu maliyet artışlarıyla etkili bir denge sağlanamadığında, ihracatçının uluslararası pazarlanabilirliğinin tehdit altında kalacağını da sözlerine ekledi. Önümüzdeki dönemlerde büyük bir rekolteyle karşı karşıya kalmaları durumunda, rekabetçi fiyat politikaları geliştirmeleri için öngörülebilir kur politikalarının uygulanmasının şart olduğunu ifade etti.
İhracat ve Rekabet Stratejisi
Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği, zeytin ve zeytinyağı sektörünün sıfır ithalat bağımlılığı ile net döviz kazandıran bir sektör olduğunu belirten Uygun, Türkiye’nin zeytin dünyasında önemli bir aktör olduğunu vurguladı. Ancak, ihracat politikalarında karşılaşılan maliyet baskıları ve kur yönetimindeki belirsizliklerin, ciddiyetle ele alınması gereken yapısal süreçler olduğunu söyledi. Ekonomik zorlukların üstesinden gelmek için, tarımda verimliliği artırma odaklı stratejilerin geliştirilmesi gerektiğini belirtti. EZZİB olarak, uluslararası pazarlarda rekabet edilebilir bir konumda olmak için bütün paydaşlar arasında işbirliğinin artırılması gerektiği ifade edildi.
Finansmana Erişim Sorunları
Uygun, finansmana erişimdeki zorlukların, sektörde önemli bir sorun olduğunu vurguladı. Yüksek maliyetlerle başa çıkmak zorunda kalan firmaların, finansman yüklerini hafifletmek için güçlü destek mekanizmalarına ihtiyaçları olduğunu ifade etti. Özellikle döviz dönüşüm desteği gibi güncel desteklerin genişletilmesi gerektiğine dikkat çekti. Bu tür desteklerin, üretim güçlerinin korunmasına ve Türkiye’nin döviz üretim kapasitesinin artırılmasına katkı sunacağını dile getirdi.
Verimlilik için Bilim ve Teknoloji
Uygun, zeytin ve zeytinyağı sektöründe verimlilik ve üretimin artırılması için bilimsel yöntemlerle rekolte tahmininin yapılması gerektiğinin altını çizdi. 2025/26 sezonu için açıklanan rekolte tahminlerinin sektördeki gerçekleri yansıtmadığını belirtirken, bilimsel yöntemlere dayalı bir dijital takip ve değerlendirme sisteminin kurulmasının önemini vurguladı. Bu tür sistemlerin, kayıt dışı ekonominin önüne geçilmesi ve ürünlerin izlenebilirliğinin artırılması açısından kritik rol oynayacağı öngörülüyor.
Stratejik Pazarlar ve İletişim
Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği, uzakta bulunan yüksek potansiyelli pazarların hedef alındığını ifade etti. Uygun, çeşitli ülkelerde düzenlenen ticaret heyetlerinin yanı sıra, sektörü uluslararası pazarda etkin bir şekilde temsil etmek amacıyla düzenlenen önemli organizasyonların sürdürüleceğini kaydetti. Bu çerçevede, Türk zeytinyağı sektörünün dünya çapında daha da tanınır hale gelmesine katkı sağlayacak adımları hızlandırmayı planladıkları belirtildi.
Küresel Standartlara Uyum
Türk zeytin ve zeytinyağı sektörünün global pazarda kalıcılığı için uluslararası gıda güvenliği standartlarına uyum sağlaması gerektiği ifade edildi. Yönetim Kurulu Üyesi Rahmi Balsarı, Avrupa Birliği tarafından geliştirilen yeni standartların sektörde ciddi bir risk oluşturduğunu söyledi. Ürünlerin kalitesi ve güvenliği için bu uygulamaya geçilmesi gerektiğini, bunun sağlanması adına devletin de öncülük etmesi gerektiğini vurguladı. Bu aşamanın gerçekleştirilmesi, Türk zeytinyağının uluslararası pazardaki algısını da güçlendirecektir.
Taklit ve Tağşişle Mücadele
EZZİB Yönetim Kurulu Üyesi Vural Gözgeç, zeytinyağında karşılaşılan taklit ve tağşiş sorunlarının giderek yaygınlaştığını belirtti. Bu sorunun üstesinden gelmek için alt komisyonlar kurduklarını ve çalışmalarını desteklediklerini ifade etti. Gözgeç, online satış noktalarında yaşanan sorunların daha karmaşık hale geldiğini vurgulayarak, bu alandaki denetimlerin artırılması gerektiğini savundu. Ayrıca, gelecek dönemde QR kod uygulamaları ve diğer teknolojilerin devreye alınmasının planlandığını da sözlerine ekledi.
