Kars'taki tarihi Süvari Tabyası'nın içinde, 2022 yılında kurulan Türkiye'nin ilk tematik peynir müzesi, şehrin zengin peynir kültürünü yaşatmaya devam ediyor. Gravyer, çeçil ve kaşar gibi birçok farklı peynir türünün üretildiği Kars, süt ürünleri konusunda dikkat çekici bir konumda bulunuyor.
Kars Peynir Müzesi'nin Kuruluş Amacı
Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı'nın iş birliğiyle gerçekleştirilen "Gelecek Turizmde Projesi" çerçevesinde, 2020 yılında dünyanın 18. peynir rotası olarak belirlenen Kars'ta, peynir üretim süreci müzede detaylı bir şekilde anlatılıyor. Kars Peynir Müzesi, tarihi tabyada yer almasıyla da dikkat çekerken, ziyaretçilere büyükbaş hayvanların beslenmesinde kullanılan endemik bitkilere, süt dolu güğümlere ve peynir üretimi sürecine dair çeşitli temalar sunuyor. Bu müze, Kars'ın peynir kültürünü ve süt ürünlerine olan bağlılığı göstermekte önemli bir rol oynuyor.
Müzenin Özellikleri ve Ziyaretçi Deneyimi
Mart 2022'de kapılarını açan Kars Peynir Müzesi, 1100 metrekarelik geniş bir alana sahip. Müze, Kars'ta üretilen peynir çeşitlerinin yanı sıra, bu peynirlerin lezzetinde etkili olan yerel endemik çiçekleri de tanıtıyor. Ziyaretçiler, tarihi tabyanın dokusunu hissederek, gravyer peyniri kalıplarını inceleyebilir. Müze içinde peynir yapımı süreçlerinin yanı sıra Kars'ın bitki örtüsü hakkında bilgi alabilecekleri çeşitli bölümler yer alıyor. Ayrıca, ziyaretçilere yaylalarda elde edilen sütün peynir haline dönüşümünü gösteren interaktif etkinlikler de düzenleniyor.
Artan Ziyaretçi Sayıları
2026 yılının ilk yedi ayında Kars Peynir Müzesi, 72 bin ziyaretçiyi ağırladı. Müze müdürü Yeşim Koç, her yıl daha fazla yerli ve yabancı turistin müzeyi ziyaret ettiğini belirtiyor. Koç, "2026 yılının yaz aylarında yaklaşık 72 bin ziyaretçi sayısını geçmeyi umuyoruz. Bu süre zarfında yalnızca peynirin hikayesini değil, aynı zamanda tarihi ve Kars'ın kültürünü de ziyaretçilerimize sunuyoruz." diyerek müzenin önemine vurgu yapıyor. Koç, peynirin yapımında kullanılan bitkilerin, Kars'ın kendi bitki örtüsünün zenginliği sayesinde sağlanan lezzet farklılıklarını da dile getiriyor.
Müzeye Hayran Kalan Ziyaretçiler
İstanbul'dan gelen ziyaretçilerden Şeyda Maral, müzenin sunumlarını çok beğendiklerini ifade ediyor. Çocuklarına yerel kültürü tanıtmak amacıyla geldiklerini belirten Maral, "Peynir Müzesi'ne ilk kez geldim ve burada harika bir atmosfer kurulduğunu görüyorum. Tarihimizi tanıtmak adına mükemmel bir ortam oluşturulmuş." şeklinde konuştu. Yozgat'tan gelen Adem Akkaya ise başlangıçta ön yargılarla geldiklerini fakat müzenin sunduğu deneyimden çok etkilendiklerini belirtiyor. "Buraya gelmeyi kesinlikle tavsiye ederim. Kars’ın turistik açıdan büyük bir değeri olmuş." diyerek düşüncelerini paylaşıyor. Ziyaretçilerin sık sık olumlu geri dönüşler vermesi, müzenin başarıyla işlevini yerine getirdiğinin bir göstergesi olarak öne çıkıyor.
