TÜGİS Yönetim Kurulu Başkanı Kaan Sidar, 30 Mart Uluslararası Sıfır Atık Günü çerçevesinde önemli açıklamalarda bulundu. Sidar, dünya genelinde 343 milyon insanın gıdaya ulaşmada zorluk çektiğini ve her gün 25 bin çocuğun açlık ve yetersiz beslenmeden dolayı hayatını kaybettiğini aktararak, bu duruma karşın yılda 1,5 milyar ton gıdanın israf edilmesinin insanlığın en büyük çelişkilerinden biri olduğunu ifade etti.
Sıfır Atık Projesinin Önemi
Sidar, Türkiye’nin uluslararası ölçekte tanınan Sıfır Atık Projesi ve Antalya’da düzenlenecek COP31 organizasyonunun atık yönetimi ve çevre bilinci açısından kritik öneme sahip olduğunu vurguladı. Bu projelerin, çevresel sürdürülebilirlik açısından gereken dönüşümün kapısını araladığını belirten Sidar, bu gibi girişimlerin sadece Türkiye için değil, dünya genelinde de örnek teşkil ettiğini dile getirdi. Sıfır Atık yaklaşımının benimsenmesi, üretim süreçlerinden tüketim alışkanlıklarına kadar birçok alanda önemli değişiklikler yapmayı zorunlu kılmakta. Bunun yanında, bu projeler sayesinde toplumsal bilinç de arttırılmakta.
Dünyadaki Gıda Erişim Sorunları
Gıda erişimi sorunu, dünyada giderek derinleşen bir sorun haline gelmiş durumda. Kaan Sidar, bu problem ile ilgili olarak, kullanılabilir gıdaların çeşitli zincir noktalarında kaybolmasının ekonomik ve insani açıdan ciddi bir hale geldiğini dile getirerek, bu yıl Birleşmiş Milletler tarafından belirlenen “gıda israfı” temasının da altını çizdi. Gıda israfının yalnızca alışkanlıklarla sınırlı değil, toplumsal refah kalitesine kadar uzanan geniş etki alanı bulunduğunu belirten Sidar, bu sorunun daha güçlü bir ortak sorumluluk anlayışı ile ele alınması gerektiğini vurguladı.
İsraf Miktarları ve Etkileri
Kaan Sidar, dünya genelinde 343 milyon bireyin yeterli gıdaya ulaşamadığını ve bunun yanı sıra her yıl 8,7 milyon ton gıdanın Türkiye'de israf edildiğini ifade etti. Bu rakamlar, üretimden başlayarak lojistiğe, perakendeden toplu tüketime kadar tüm süreçlerin dikkatli bir şekilde yönetilmesi gerektiğine işaret ediyor. Örneğin, bir kilogram domatesin çöpe gitmesi, üretim sürecinde kullanılan yaklaşık 50 litre suyun da israf edilmesi demektir. Dolayısıyla gıda israfıyla mücadele, sadece çevresel bir sorun değil, aynı zamanda ekonomik ve gıda güvenliğini koruma iradesinin parçası olmalıdır.
Evlerde Gıda İsrafı
Gıda israfı, Türkiye’de en çok evlerde gerçekleşiyor. Kaan Sidar, yapılan araştırmaların israf oranını %60'ının hanelerde gerçekleştiğini gösterdiğini ifade etti. Israfın %10 oranında azaltılmasının yıllık 50 milyar TL’lik bir tasarruf getirebileceğini ve bu rakamın 1,8 milyon ailenin yıllık asgari geçim düzeyine eşdeğer olduğunu vurguladı. Bu nedenle, gıda israfı ile mücadele, bireylerin günlük yaşamında planlı alışverişten doğru saklama yöntemlerine kadar birçok adım atmasını gerektiriyor. Bu yöntemler hem israfı azaltıyor hem de kaynakların daha verimli kullanılmasını sağlıyor.
Eğitim ve Bilinçlendirme İhtiyacı
Kaan Sidar, gıda israfını azaltmak için tüm paydaşların eğitim aldığı bir sürecin şart olduğuna dikkat çekti. Özellikle soğuk zincirin korunması ve ürünlerin doğru koşullarda saklanması büyük önem taşıyor. Eğitim düzeyinin artırılması, gıda kaybının azaltılmasını sağlayacak en önemli unsurlardan biridir. Zincirin her aşamasında bilinç oluşumuna ihtiyaç bulunduğunu belirten Sidar, bu konuda küçük işletmelerden büyük fabrikalara kadar her seviyede bir bilinç oluşturulmasının gerektiğini ifade etti.
Sıfır Atık Vizyonu ile Sektörel Dönüşüm
TÜGİS Başkanı Kaan Sidar, gıda israfının azaltılması konusunda kamu politikalarının teşvik edici rolüne vurgu yaptı. Türkiye’nin “Sıfır Atık” projesini örnek gösteren Sidar, çevresel sürdürülebilirlik konusunda önemli bir farkındalık yaratıldığını, bunun devamında Türkiye’nin ev sahipliğini yapacağı COP31 sürecinin de bu fikirler açısından çok önemli olduğunu belirtti. TÜGİS olarak, gıda sektöründe sürdürülebilir üretim ve tüketim alışkanlıklarının yaygınlaşmasına dair devletin ortaya koyduğu güçlü duruşun destekçisi olacaklarını vurguladı.
Dünya Çapında Politikatlar
Fransa, gıda israfı ile mücadelede en etkili politikalara sahip ülkelerden biri konumunda. 2016 yılında kabul edilen Garot Yasası, büyük süpermarketlerin yenilebilir gıdaları imha etmesini yasaklayarak bu ürünlerin hayır kurumlarına bağışlanmalarını zorunlu kılmaktadır. Fransa'nın bu girişimleri, diğer ülkeler için de örnek teşkil edecek nitelikte. Ülkede zorunlu biyolojik atık ayrıştırma ve restoranlarda alınan "artık yemek poşetleri" gibi uygulamalar, israfı azaltmak adına atılan somut adımlar arasında yer alıyor.
